2026/81 Japonya / Ülkemizin GTS Mezuniyeti Hk.
Sayın Üyemiz;
Türkiye İhracatçılar Meclisinden alınan bir yazıda, bilindiği üzere Japonya'nın Ankara Büyükelçiliği ile yapılan görüşmeye atfen, ülkemizin Genelleştirilmiş Tercihler Sistemi'nden (GTS) 1 Nisan 2026 tarihinde mezun edileceği hususu bildirilmişti.
Bu defa, Ticaret Bakanlığı İhracat Genel Müdürlüğünden alınan yazıda, Tokyo Büyükelçiliği Ticaret Müşavirliğimizden alınan yazıya atfen, 1 Nisan 2026 itibarıyla Japonya'ya bugüne kadar gümrüksüz veya indirimli oranlarla ihraç edilen ürünlerimizin standart DTÖ/MFN gümrük vergilerine tabi olacağı bildirilmektedir. Mezuniyete ilişkin kararın 31 Mart 2026 tarihinde Japonya Resmi Gazetesi'nde (Kanpo) yayımlanacağı teyit edilmiş olup yayımın ardından kararın Japonya Gümrük İdaresi (Japan Customs) ile Dışişleri Bakanlığı'nın (MOFA) faydalanıcı ülke listelerine işleneceği ve 1 Nisan 2026 itibarıyla tüm Japon gümrüklerinde eşzamanlı olarak yürürlüğe gireceği ifade edilmektedir.
Sürece ilişkin güncel bilgilere aşağıdaki resmi kaynaklardan erişilebilmektedir:
• https://www.customs.go.jp/shiryo/tokkeikanzei/graduate.htm
• https://www.customs.go.jp/english/c-answer_e/imtsukan/1504_e.htm
• https://www.mofa.go.jp/policy/economy/gsp/explain.html
Bu çerçevede, AB ve Trans-Pasifik Ortaklığı Anlaşması (CPTPP) üyesi ülkelerin serbest ticaret anlaşmaları kapsamında Japonya pazarındaki gümrüksüz erişimlerini sürdürdüğü göz önüne alındığında, söz konusu gelişmenin ülkemiz açısından rekabet koşullarını yeniden şekillendireceği vurgulanmaktadır. Başta gıda ve tarım ürünleri olmak üzere çeşitli sektörlerde maliyet artışı ve pazar payı kaybı riskinin öne çıkmakta olduğu, tekstil sektörünün ise göreli rekabet kaybı açısından dikkat çektiği belirtilmektedir. İlave vergi yüküyle birlikte Japon ithalatçıların alternatif tedarikçilere yönelme eğiliminin artabileceği bildirilmektedir.
Yazıda devamla, firmalarımızın sürece hazırlıklı olabilmesi amacıyla anılan Müşavirliğimizce hazırlanan analiz çalışmasına https://turkey.jp/gsp-analizi-v2.html adresinden erişilebileceği bildirilmektedir. Söz konusu platform üzerinden Japonya'nın 9'lu gümrük tarife pozisyonu (HS 9-digit) bazındaki tüm ürün kalemlerinin sorgulanabildiği ve Ürün Bazlı İhracat Esnekliği Endeksi (PEVI Index) aracılığıyla gümrük vergisi artışından en fazla etkilenmesi öngörülen ürünlerin analiz edilebildiği aktarılmaktadır.
Ayrıca, 31 Mart 2026 tarihindeki resmi ilanın ardından Japon ithalatçıların fiyat ve sözleşme güncellemeleri kapsamında firmalarımızla doğrudan temasa geçmelerinin beklendiği ifade edilmektedir. Bu çerçevede, ilgili sektörlerimizin fiyatlama ve tedarik planlamalarını gözden geçirmeleri ile menşe stratejilerini güncel pazar koşullarına uygun biçimde yeniden yapılandırmalarının önem taşıdığı vurgulanmaktadır.
Bilgilerinize önemle duyurulur.